Wat betekenen schommelende gasprijzen voor industriële stoominstallaties?

Voor veel productiebedrijven is stoom een onmisbaar onderdeel van het productieproces. Denk aan de voedingsmiddelenindustrie, chemische industrie, farmaceutische sector en verschillende andere productieomgevingen. Wanneer de stoom wordt opgewekt met een gasgestookte stoomketel, hebben veranderingen in de gasprijs direct invloed op de kosten van de stoomproductie.

Juist die gasprijzen kunnen flink schommelen. Voor bedrijven die dagelijks grote hoeveelheden stoom gebruiken, kan dat een merkbaar verschil maken in de operationele kosten. Wat betekenen schommelende gasprijzen voor een industriële stoominstallatie en welke mogelijkheden zijn er om de afhankelijkheid van gas te verminderen?

Waarom heeft de gasprijs zoveel invloed op stoomproductie?

Bij een gasgestookte stoomketel wordt aardgas gebruikt om water te verwarmen en om te zetten in stoom. Hoeveel gas daarvoor nodig is, hangt onder andere af van de hoeveelheid benodigde stoom, de bedrijfsdruk, het rendement van de installatie en het gebruikspatroon.

De gasprijs bepaalt daardoor voor een belangrijk deel wat het kost om stoom te produceren. Stijgt de prijs van gas, dan stijgen ook de variabele kosten van de stoomproductie. Bij bedrijven waar de stoominstallatie dagelijks vele uren draait, kan een relatief kleine verandering in de energieprijs op jaarbasis al een aanzienlijk verschil maken.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de aanschafprijs van een stoomketel te kijken. De energiekosten gedurende de levensduur van de installatie kunnen een veel grotere rol spelen.

Schommelende gasprijzen maken kosten moeilijker voorspelbaar

Een hoge gasprijs is niet het enige probleem. Ook de onzekerheid over toekomstige energieprijzen kan lastig zijn voor productiebedrijven.

Wanneer energie een belangrijk onderdeel vormt van de kostprijs van een product, zorgen sterk wisselende gasprijzen ervoor dat toekomstige productiekosten moeilijker te voorspellen zijn. Dat kan gevolgen hebben voor begrotingen, investeringsbeslissingen en uiteindelijk ook voor de prijs die voor een product gerekend moet worden.

Voor bedrijven met een grote en constante stoomvraag wordt het daarom steeds interessanter om te kijken naar manieren om het gasverbruik structureel te verminderen.

Een eerste stap hoeft daarbij niet direct het vervangen van de complete installatie te zijn. In onze blog over kosten besparen bij gasgestookte stoomproductie lees je welke mogelijkheden er zijn om efficiënter met de bestaande installatie om te gaan.

Het rendement van de stoominstallatie wordt belangrijker

Hoe duurder de energie die je gebruikt, hoe belangrijker het wordt om daar zo efficiënt mogelijk mee om te gaan.

Bij een stoominstallatie kunnen op verschillende plaatsen energieverliezen ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan warmteverlies, een inefficiënte regeling of energie die niet opnieuw in het proces wordt benut. Wanneer hierdoor onnodig veel gas wordt verbruikt, worden de financiële gevolgen groter zodra de gasprijs stijgt.

Het optimaliseren van de bestaande installatie kan daarom een interessante eerste stap zijn. Door inzicht te krijgen in de stoomvraag en te onderzoeken waar energie verloren gaat, kunnen mogelijkheden voor verbetering zichtbaar worden.

Wij hebben hierover ook een uitgebreid artikel geschreven met verschillende mogelijkheden voor energiebesparingen bij stoomproductie.

Is elektrisch stoom produceren een alternatief voor gas?

Door de onzekerheid rond gasprijzen kijken steeds meer bedrijven naar elektrische stoomopwekking. Een elektrische stoomketel gebruikt elektriciteit in plaats van aardgas voor het produceren van stoom.

Dat betekent echter niet automatisch dat elektrisch stoom produceren in iedere situatie goedkoper is. De businesscase is onder andere afhankelijk van de elektriciteitsprijs, gasprijs, benodigde capaciteit, draaiuren en de beschikbare aansluiting op het elektriciteitsnet.

Ook de verhouding tussen gas- en elektriciteitsprijzen kan in de loop van de tijd veranderen. Daardoor kan een oplossing die vandaag financieel minder aantrekkelijk lijkt, in de toekomst anders uitpakken.

Voor bedrijven die deze stap onderzoeken, is het daarom verstandig om niet alleen naar de huidige energieprijzen te kijken. In het artikel wanneer is elektrificatie van stoom rendabel? gaan we uitgebreider in op de factoren die hierbij een rol spelen.

Volledig elektrificeren is niet altijd direct mogelijk

Zelfs wanneer een bedrijf wil overstappen op elektrische stoomproductie, is dat in de praktijk niet altijd direct mogelijk. Een elektrische stoomketel vraagt vermogen en daarvoor moet voldoende capaciteit beschikbaar zijn op de elektrische aansluiting.

Door netcongestie kunnen bedrijven niet overal zomaar een zwaardere aansluiting krijgen. Dat kan betekenen dat volledige elektrificatie technisch interessant is, maar op korte termijn niet uitvoerbaar blijkt.

Dat hoeft niet te betekenen dat verduurzaming moet worden uitgesteld. Er zijn ook situaties waarin gasgestookte en elektrische stoomopwekking naast elkaar kunnen worden gebruikt.

Hybride stoomproductie biedt meer flexibiliteit

Een hybride stoomoplossing combineert verschillende energiebronnen. Een bedrijf kan bijvoorbeeld elektrische stoomproductie inzetten wanneer voldoende elektrisch vermogen beschikbaar is en terugvallen op gas wanneer de elektriciteitscapaciteit onvoldoende is of de situatie daarom vraagt.

Deze flexibiliteit kan interessant zijn wanneer energieprijzen sterk bewegen. Een bedrijf is dan niet volledig afhankelijk van één energiebron.

Bovendien kan een hybride oplossing een tussenstap vormen richting verdere elektrificatie. De bestaande gasgestookte installatie hoeft niet direct volledig te verdwijnen, terwijl een deel van de stoomvraag al elektrisch kan worden ingevuld.

Meer hierover lees je in ons artikel over hybride stoomketels en in de blog over waarom hybride energieoplossingen steeds belangrijker worden voor industriële stoom.

Kijk verder dan alleen de actuele gasprijs

Het is verleidelijk om investeringsbeslissingen vooral te baseren op de energieprijzen van vandaag. Voor industriële stoominstallaties is het verstandiger om verder vooruit te kijken.

Een stoominstallatie gaat immers jarenlang mee. In die periode kunnen gasprijzen, elektriciteitsprijzen, netcapaciteit en de eisen rondom verduurzaming veranderen.

Daarom is het belangrijk om bij investeringen verschillende scenario’s mee te nemen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de productiekosten wanneer gas duurder wordt? Wat als elektriciteit aantrekkelijker wordt? En is de installatie flexibel genoeg om in de toekomst een andere energiebron te gebruiken?

Door daar nu al rekening mee te houden, voorkom je dat de stoomvoorziening volledig afhankelijk blijft van één energiebron.

Minder afhankelijk worden van schommelende energieprijzen

Schommelende gasprijzen hebben direct invloed op bedrijven die hun industriële stoom met aardgas produceren. Hoe groter het gasverbruik, hoe groter ook het mogelijke effect van prijsveranderingen op de productiekosten.

Er is tegelijkertijd niet één oplossing die voor ieder productiebedrijf geschikt is. Bij het ene bedrijf kan optimalisatie van de bestaande gasgestookte installatie de meest logische stap zijn. Bij een ander bedrijf kan elektrificatie interessant zijn, terwijl een hybride oplossing juist meer flexibiliteit biedt.

Wil je onderzoeken hoe je jouw stoomproductie efficiënter kunt maken of minder afhankelijk kunt worden van gas? Scharff Techniek denkt mee over de mogelijkheden binnen jouw productieproces en bestaande installatie.